Ranked in Chambers Europe 2020

mededinging en regulering

mededinging en regulering

KARTELS EN CLEMENTIEVERZOEKEN

We toetsen of overeenkomsten tussen ondernemingen competition-proof zijn. Dit is belangrijk. Immers, clausules in overeenkomsten die in strijd zijn met het kartelverbod zijn nietig. Denk bijvoorbeeld aan prijs- of marge afspraken -, marktverdeling, klantverdeling, gebiedsbescherming of non-concurrentiebedingen. In worst case scenario kan een hele overeenkomst nietig zijn. Zowel (samenwerkings)overeenkomsten tussen concurrenten als overeenkomsten tussen leverancier en afnemers (distributieovereenkomsten) kunnen in strijd zijn met het kartelverbod. Ondernemingen die in strijd handelen met het kartverbod lopen risico op substantiele boetes. 

Wij treden op voor ondernemingen die verwikkeld zijn in kartelonderzoeken bij ACM of de Europese Commissie. We begeleiden (multi-jurisdictionele) clementie aanvragen bij zowel ACM als Europese Commissie en treden op bij settlement negotiations (kartelschikkingen).
 

BEDRIJFSINVALLEN (DAWN RAIDS)

Het kan u of uw onderneming overkomen: ACM of de Europese Commissie staat onverwacht op de stoep. Een (on)verwachte bedrijfsinval door ACM of de Europese Commissie. De onderzoeksambtenaren willen toegang tot uw pand, uw administratie, digitale kopieën maken van uw e-mails, het sms - en appverkeer op mobiele telefoons en vragen stellen aan u, uw directieleden, uw management en uw werknemers. Invallen vinden meestal plaats vroeg in de ochtend (dawn raids).  Wij zijn 24/7 beschikbaar om een bedrijfsinval te begeleiden. Het is van groot belang dat u en uw werknemers weten wat wél en niet te doen bij onverwachtse bedrijfsbezoeken. Wij hebben zeer ruime ervaring met dawn raids van zowel ACM als de Europese Commissie.
 

DISTRIBUTIEOVEREENKOMSTEN, E-COMMERCE EN GEOBLOCKING

Distributieovereenkomsten zoals exclusieve of selectieve distributieovereenkomsten, agentuurovereenkomsten, franchiseovereenkomsten, licentieovereenkomsten en R&D-overeenkomsten dien mededingigsproof te zijn. Praktijkvragen zijn hierbij onder meer: mag een leverancier verschillende prijzen voor fysieke winkels en internetwinkels opleggen aan zijn distributeurs of retailers? Welke eisen mogen er worden gesteld aan selectieve distributeurs? Wanneer is er sprake van een (eigenlijk) agent? Mag een leverancier een distributeur gebiedsbeperkingen opleggen en zo ja onder welke voorbeelden? Al deze onderwerpen zijn commercieel van groot belang en worden beïnvloed door het mededingingsrecht.

De Europese Geoblocking Verordening verbiedt het maken van onderscheid op basis van nationaliteit, verblijfplaats, of plaats van vestiging bij internationale (handels)transacties. Geoblocking houdt in dat een ondernemer klanten ongelijk behandelt op basis van hun nationaliteit of verblijfplaats. Dit gebeurt als klanten geen toegang krijgen tot een website of automatisch worden doorgeleid naar een andere versie van de website. Of als zij producten en diensten niet kunnen kopen onder dezelfde voorwaarden. Geoblocking gebeurt meestal online, maar komt ook elders voor, bijvoorbeeld bij autoverhuurbedrijven of attractieparken. Omdat consumenten overal in de Europese Unie onder dezelfde voorwaarden online hun aankopen moeten kunnen doen, treedt de ACM op tegen ondernemers die zich niet houden aan de regels van geoblocking. Ondernemers die zich niet aan de regels houden riskeren een boete van maximaal 900.000 euro per overtreding. Bij overtredingen door buitenlandse ondernemingen zal de ACM samenwerken met andere Europese toezichthouders.
 

MISBRUIK VAN EEN MACHTSPOSITIE

Ondernemingen met een machtspositie op de markt mogen hiervan geen misbruik maken. Voorbeelden van misbruikelijk gedrag zijn discriminerende voorwaarden, koppelverkoop, loyaliteitskortingen of 'wurgcontracten'. Misbruik maken is verboden. Wij begeleiden zowel ondernemingen die concurrentienadeel ondervinden van gedrag van dominante spelers als dominante marktspelers zelf. Wij heben met name veel ervaring met het indienen van handhavingsklachten bij de ACM of Europese Commissie namens benadeelde ondernemingen. 

Ondernemingen die betrokken zijn bij mededingingsbeperkende overeenkomsten of misbruikelijk gedrag lopen een substantieel risico. Mededingingsautoriteiten zoals de ACM  en de Europese Commissie hebben vergaande (boete)bevoegdheden.  Ook natuurlijke personen kunnen worden beboet. Bij deze zaken staat voor ondernemingen vaak veel op het spel.  Denk aan reputatieschade of potentiële schadeclaims van afnemers.
 

FUSIES EN OVERNAMES (‘CONCENTRATIES’) EN GUNJUMPING

Een voorgenomen fusie, overname of (concentratieve) joint venture van een bepaalde omvang dient vaak soms te worden gemeld bij ACM. Soms zelfs in meerdere Lidstaten, of - bij omvangrijke(re) transacties - bij de Europese Commissie. Wij begeleiden de meldingsprocedure voor ondernemingen (koper en verkoper) en dragen zorg voor een tijdige goedkeuring van de fusie, overname of joint venture, zodat de voorziene Closing datum kan worden gehaald. We voeren due diligence onderzoeken uit met als doel het identificeren van mogelijk potentiële issues op het vlak van mededinging en helpen met het nadenken over wie er namens partijen betrokken is bij de DD (denk aan het clean team), welke informatie er wordt uitgewisseling en wanneer in het DD proces om te voorkomen dat er (verboden) uitwisseling van commercieel gevoelige infromatie plaatsvindt. . We denken desgewenst met u mee over de inhoud van de LOI of koopovereenkomst of Share Purchase Agreement (SPA) wat betreft de mededingingsrechtelijke aspecten (denk bjvoorbeeld aan het opnemen van een vrijwaring, exacte formulering van de opschortende voorwaarden, en gunjumping risico's). 

Het niet melden van een (wel meldingsplichtige) concentratie of voor het voortijdig closen van een transactie zonder de noodzakelijke voorafgaande goedkeuring van de mededingingsautoriteiten kan leiden tot zeer substantiele boetes. Tussen de melding van de concentratie en de goedkeuring door de mededingingsautoriteit geldt een 'stand still' verplichting. Dit vinden kopers normaliter vervelend, zeker als het verkrijgen van goedkeuring van mededingingsautoriteiten lang duurt. Het overnamecontract is getekend (signing), persberichten zijn verstuurd, en in de beleving van een koper is vaak de 'deal done'. Maar toch mag de koper nog geen invloed uitoefenen op het commerciële gedrag van de target. Mededingingsrechtelijk is het zo dat beide bedrijven zich nog als afzonderlijke ondernemingen  moeten (blijven) gedragen. Pas als de mededingingsautoriteit(en) -soms zijn dat er meerdere, in diverse landen – hun goedkeuring hebben gegeven, mag de deal ten uitvoer worden gebracht (closing). Als de kopende partij toch al zeggenschap begint uit te oefenen over het over te nemen bedrijf, nog voordat de overname groen licht heeft verkregen van mededingingsautoriteiten. kan dit een koper duur komen te staan.  Deze praktijk noemt men (ook in de overname praktijk) 'gunjumping' . In overnamecontracten wordt doorgaans een afzonderlijk hoofdstuk gewijd aan de periode tussen signing en closing.  


SECTORSPECIFIEKE REGULERING

In sommige sectoren is naast het algemeen mededingingsrecht tevens sectorspecifieke regelgeving van toepassing. Zoals het openbaar vervoer (spoor, bus, tram, metro), zorg, energie, telecom, en de foodsector.  ACM, NZa, NVWA en de Europese Commissie houden (tevens) sectorspecifiek toezicht. Wij hebben veel ervaring op het gebied van regulering. In het bijzonder in de sectoren zorg, food en openbaar vervoer en treden op voor een aantal grote internationale spelers in deze sectoren.  
 

STAATSSTEUN

De staatssteun regelgeving is 'dichterbij' dan de meeste ondernemingen vaak denken. Staatssteun speelt een rol als ondernemingen contracteren met (decentrale) overheden (gemeentes), universiteiten of (publieke) onderzoeksinstellingen. Financiële transacties van decentrale overheden met ondernemingen bevatten al snel staatssteunelementen.

Op basis van Europees recht kan het verlenen door overheden van staatssteun ‘verboden staatssteun’ opleveren. Denk aan subsidies, garanties, leningen, het verlichten van financiële lasten voor specifieke bedrijven, of verkoop en verhuur van grond of gebouwen. Het verlenen van staatssteun moet (vaak) vooraf gemeld en goedgekeurd worden bij de Europese Commissie. Niet naleven van die verplichtingen kan ertoe leiden dat de steunontvanger (de onderneming) die staatssteun moet terugbetalen.

Wij begeleiden zowel ondernemingen als (decentrale) overheden bij staatssteunonderzoeken en procedures bij zowel de civiele rechter als de Europese Commissie.
 

CORPORATE COMPLIANCE 

Wij verzorgen trainingen en workshops en zetten (corporate) compliance programma's op voor ondernemingen. Hiermee verhogen we het bewustzijn in uw organisatie van de spelregels.
  

MARKT & OVERHEID

Ondernemingen kunnen concurrentienadeel ondervinden van activiteiten van de overheid. Bijvoorbeeld het exploiteren van parkeergarages of fietsenstallingen door een gemeentelijke bedrijf, of door het verhuur van onroerend goed in handen van de overheid.

De Wet Markt en Overheid verplicht overheden bij het verrichten van dit soort activiteiten een aantal gedragsregels na te leven en beoogt daarmee oneerlijke concurrentie door overheden tegen te gaan. ACM houdt toezicht op de naleving van die gedragsregels.
 

KARTELSCHADECLAIMS

Consumenten en bedrijven die schade hebben geleden door een kartel (bijvoorbeeld een prijskartel) kunnen schadevergoeding claimen. Europese afspraken daarover zijn sinds 10 februari 2017 opgenomen in de Nederlandse wet. Door deze nieuwe regels kan een oordeel van de EC of bijvoorbeeld ACM over kartelafspraken gebruikt worden als bewijs in een claimprocedure. Ook kan indirecte schade makkelijker worden verhaald. Een claim indienen kan zelfstandig of via een claimorganisatie of branchevereniging. Met de implementatie van Europese regels in Nederlandse wetgeving is het voor bedrijven en consumenten eenvoudiger om kartelschade te claimen.

De nieuwe regels maken duidelijk welk bewijs kan worden opgevraagd, in welke situatie en hoe consumenten en bedrijven dit kunnen doen. Als een onderneming of consument direct of indirect schade heeft geleden door een verboden kartelafspraak tussen bedrijven kan hij naar de rechter stappen om zijn schade te claimen. Bedrijven kunnen individueel of collectief een procedure starten. Consumenten zullen dit meestal via een collectief doen. Onderzoeken en besluiten van de Europese Commissie en ACM zijn een vertrekpunt om schade te verhalen. Wij adviseren ondernemingen en verdedigen hen in civiele schadeclaims.
 

Wat we doen mededinging en regulering Consumentenrecht